อัตราค่าประกันตัว รู้เอาไว้ไม่ถูกหลอก
หอบโฉนดที่ดินกว่า 6 ล้านบาทประกันตัว“หมูแฮม”
“จรัล” ใช้ตำแหน่งประกันตัว อีก 8 นปก.ยอมนอนเรือนจำ
ทนายยื่นเงินสด 6 แสนประกันตัว 6 แนวร่วม นปก.
“เสธ.แดง” ต้องหาหลักทรัพย์เพิ่มเติมเพื่อยื่นขอประกันตัว
จับ “ศิวะ แตรสังข์” เมาแล้วขับก่อนใช้เงิน 2 หมื่นบาทประกันตัว

เหล่านี้คือ...ตัวอย่างพาดหัวข่าวหนังสือพิมพ์ ที่แสดงถึงวงเงินในการขอประกันตัวผู้ต้องหาเพื่อมาสู้คดีในชั้นสอบสวน
อัตรา หรือวงเงินที่ต้องจ่ายจะแตกต่างกันไปตามอัตราโทษ บางคนใช้เงินอย่างเดียว...บางคนใช้หลักทรัพย์... บางคนใช้ตำแหน่งบุคคล หรือบางกรณีอาจใช้ควบคู่ ขึ้นอยู่กับดุลพินิจการพิจารณาของพนักงานสอบสวน หรือพนักงานอัยการ
คำถามมีว่า...ผู้ต้องหา หรือประชาชน จะรู้ได้อย่างไรว่า เมื่อตกเป็นผู้ต้องหาแล้ว ความผิดกรณีใดจะต้องเตรียมเงินประกันสักเท่าใด...ใช้หลักทรัพย์ อะไรได้บ้าง...
หรือใครจะมาประกันตัวให้ได้
“ที่ผ่านมา...ส่วนใหญ่จะอาศัยการถามผู้รู้ อาจเป็นตำรวจ ทนายความ แนะนำไปตามประสบการณ์ กรณีไหนใช้วงเงินเท่าใด”
วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ ผู้อำนวยการสำนักงานกิจการยุติธรรม บอก
ปะเหมาะเคราะห์ร้ายหากเป็นคนยากคนจนที่ไม่รู้กฎหมาย ไม่มีทนายที่ปรึกษาอาจต้องพึ่งพิง ขบวนการนายหน้าประกันตัวที่มักเสนอตัวอยู่ตามโรงพัก ก็สุ่มเสี่ยงต่อการถูกหลอก ถูกเอารัดเอาเปรียบได้ง่ายๆ
วิศิษฏ์ บอกว่า คำแนะนำส่วนใหญ่...มักให้ผู้ต้องหา หรือญาติเตรียมเงิน หรือหลักทรัพย์ที่มีมูลค่ามากเกินมาเผื่อไว้ก่อน ทำให้เกิดการสูญเสีย...สิ้นเปลืองโดยไม่จำเป็น
“ใครที่หาไม่ได้ก็ต้องไปหยิบยืม กรู้หนี้ยืมสิน เป็นภาระที่สร้างความทุกข์ซ้ำให้กับผู้ต้องหา”
ขั้นตอนนี้ อยู่ในชั้นสอบสวนและชั้นอัยการ เป็นการรวบรวมพยานหลักฐาน ก่อนที่จะมีการพิจารณาว่าควรฟ้องคดีหรือไม่
เพื่อให้ผู้ต้องหาได้รู้กฎหมาย เตรียมพร้อมไม่ให้ถูกหลอก...เมื่อถูกจับ สำนักงานกิจการยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม ได้ออกประกาศเกี่ยวกับ “วงเงินประกันตัวทุกความผิด”
สาระสำคัญ...กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการเรียกประกันหรือหลักประกัน การปล่อยตัวชั่วคราวในชั้นสอบสวน พ.ศ.2549
การเรียกประกัน หรือหลักประกันในการปล่อยตัวชั่วคราวผู้ต้องหาในชั้นสอบสวน ให้พนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการ กำหนดวงเงินประกันโดยนำหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา ซึ่งออกตามความในมาตรา 110 วรรคสาม แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาใช้บังคับโดยอนุโลม
ทั้งนี้...ห้ามมิให้พนักงานสอบสวน หรือพนักงานอัยการกำหนดวงเงินประกันเกิน 3 ใน 4 ของวงเงินประกันที่กำหนดไว้ในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา
กรณีการใช้บุคคลเป็นประกัน หรือการกำหนดให้หลักทรัพย์ใดเป็นหลักประกัน ในการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาในชั้นสอบสวน ก็ให้ยึดข้อบังคับของประธานศาลฎีกามาบังคับใช้โดยอนุโลม
วิศิษฏ์ ย้ำว่า ประกาศกระทรวงฉบับนี้ จะทำให้ประชาชนได้ทราบว่า...หากตกเป็นผู้ต้องหา และต้องการประกันตัวออกมาสู้คดีในชั้นสอบสวน จะต้องเตรียมเงินหรือหลักทรัพย์หรือบุคคลในอัตราเท่าใด...ที่แน่นอน

ประเด็นสำคัญ...การกำหนดวงเงินประกัน พิจารณาจากความผิดหรือพฤติการณ์ในการขอปล่อยตัวชั่วคราว ได้แก่
1. ความผิดลหุโทษหรือที่มีโทษปรับสถานเดียว ไม่เกินร้อยละ 37.5 ของอัตราโทษปรับขั้นสูงสำหรับความผิดนั้น

2. คดีความผิดที่มีผลกระทบทางเศรษฐกิจซึ่งมีอัตราโทษปรับสูง ไม่ว่าจะมีโทษจำคุกด้วยหรือไม่ก็ตาม ไม่ควรเกินร้อยละ 37.5 ของอัตราโทษปรับขั้นสูงสำหรับความผิดนั้น และไม่ว่ากรณีใดต้องไม่เกินอัตราโทษปรับขั้นสูง

3. คดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกิน 5 ปี ไม่เกิน 75,000 บาท

4. คดีที่มีอัตราโทษจำคุกแต่ไม่มีโทษสถานอื่น ที่หนักกว่าโทษจำคุกรวมอยู่ด้วย ไม่เกิน 15,000 บาท

5. คดีที่มีอัตราโทษจำคุกตลอดชีวิต ไม่เกิน 450,000 บาท

6. คดีที่มีอัตราโทษประหารชีวิต ไม่เกิน 600,000 บาท

7. คดีที่มีหลายข้อหา ให้ถืออัตราโทษหนักที่สุดเป็นเกณฑ์

8. กรณี 1) ผู้ประกันตัวเป็นญาติพี่น้องหรือมีความเกี่ยวพันทางการสมรส หรือ 2) ผู้ขอประกันใช้หลักทรัพย์มีค่าอย่างอื่น ที่กำหนดมูลค่าที่แน่นอนและสะดวกแก่การบังคับคดีหรือ 3) ความผิดที่ผู้ต้องหากระทำด้วยความจำใจหรือด้วยความยากจน จะกำหนดวงเงินประกันต่ำกว่าเกณฑ์ปกติก็ได้

9. ผู้ขอประกันเป็นญาติพี่น้องหรือมีความเกี่ยวพันโดยทางสมรส ใช้เงินสดหรือหลักทรัพย์มีค่าอย่างอื่นที่กำหนดมูลค่าที่แน่นอน สะดวกแก่การบังคับคดีเป็นหลักประกัน ให้วางเงินสดหรือหลักทรัพย์เพียงร้อยละ 20 จากจำนวนวงเงินประกันที่กำหนดได้

10. กรณีผู้ต้องหา เป็นหญิงมีครรภ์ หรือมีบุตรอายุไม่เกิน 3 ปี อยู่ในความดูแล หรือเป็นผู้เจ็บป่วย ถ้าต้องขังจะเป็นอันตรายอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพ หรือเป็นผู้พิการหรือสูงอายุ โดยสภาพร่างกาย จิตใจอาจจะเกิดความทุกข์ยากลำบากเกินกว่าปกติในระหว่างต้องขัง ให้กำหนดวงเงินประกันให้ต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ

ข้อย่อยสุดท้าย...ผู้ต้องหาเป็นเด็กหรือเยาวชน ไม่มีการกำหนด

ประเด็นต่อมา...การกำหนดหลักทรัพย์ที่อาจใช้เป็นหลักประกัน ได้แก่ เงินสด ที่ดินมีโฉนด ที่ดินมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ห้องชุด ที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

หลักทรัพย์มีค่าอย่างอื่นที่กำหนดราคามูลค่าที่แน่นอนได้ เช่น พันธบัตรรัฐบาล สลากออมสิน บัตรหรือสลากออมทรัพย์ทวีสินของธนาคารเพื่อการเกษตร และสหกรณ์การเกษตร ใบรับเงินฝากประจำธนาคาร ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารเป็นผู้จ่ายและธนาคารผู้จ่ายได้รับรองตลอดไปแล้ว ตั๋วสัญญาใช้เงินที่ธนาคารเป็นผู้ออกตั๋ว เช็คที่ธนาคารเป็นผู้สั่งจ่ายหรือรับรองซึ่งสามารถ เรียกเก็บเงินได้ในวันที่ทำสัญญาประกัน หนังสือรับรองของธนาคารหรือบริษัทประกัน เพื่อชำระเบี้ยปรับแทนในกรณีผิดสัญญาประกัน

ประเด็นสุดท้าย...การใช้บุคคลเป็นประกัน

กรณีแรก...ผู้ขอประกันเป็นบุคคลธรรมดา ผู้ขอประกันจะต้องเป็นผู้มีตำแหน่งหน้าท ี่การงานหรือมีรายได้แน่นอนและเป็นผู้มีความสัมพันธ์กับผู้ต้องหา หรือเป็นบุคคลที่เห็นว่ามีความสัมพันธ์ใกล้ชิดเสมือนเป็นญาติพี่น้อง หรือมีความสัมพันธ์ที่เห็นสมควรประกันได้

พิจารณาจากเงินเดือน หรือรายได้ ให้ทำสัญญาไม่เกิน 10 เท่าของอัตราเงินเดือน หรือรายได้เฉลี่ยต่อเดือน

กรณี ต่อมา...ผู้ขอประกันเป็นนิติบุคคล ผู้ต้องหาเป็นกรรมการ ผู้แทน ตัวแทน หุ้นส่วน พนักงาน ลูกจ้างนิติบุคคล วงเงินประกันจะพิจารณาตามที่เห็นสมควร

กรณีที่สาม...ผู้ขอประกันเป็นส่วนราชการ ตามระเบียบว่าด้วยการช่วยเหลือข้าราชการ หรือลูกจ้างของทางราชการที่ต้องหาคดีอาญา วงเงินสัญญาประกันก็จะพิจารณาตามที่เห็นสมควรเป็นกรณีๆไป

กรณีที่สุดท้าย...ผู้ต้องหาทำสัญญาประกันตนเอง ผู้ต้องหาต้องเป็นผู้มีตำแหน่งหน้าที่การงานหรือมีรายได้แน่นอน วงเงินสัญญาประกันให้พิจารณาจากเงินเดือนหรือรายได้ โดยให้ทำสัญญาไม่เกิน 10 เท่าของอัตราเงินเดือนหรือรายได้เฉลี่ยต่อเดือน

ผู้ต้องหาที่เป็นพนักงานหรือผู้ประกอบวิชาชีพ เช่น แพทย์ เภสัชกร พยาบาล วิศวกร สถาปนิก ทนายความ ผู้สอบบัญชี ครู ผู้ประกอบวิชาชีพด้านสื่อมวลชน หรือผู้ประกอบวิชาชีพอื่น ที่เห็นสมควรให้ประกันได้

หากการกระทำที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นความผิด เกิดจากการปฏิบัติหน้าที่ในวิชาชีพ วงเงินสัญญาประกันให้พิจารณาจากเงินเดือนหรือรายได้ ไม่เกิน 15 เท่าของอัตราเงินเดือน หรือรายได้เฉลี่ยต่อเดือน

วิศิษฏ์ บอกอีกว่า เพื่อให้เกิดแนวทางการปฏิบัติ และรับรู้กันอย่างกว้างขวาง สำนักงานกิจการยุติธรรมจะเผยแพร่ข้อมูลเหล่า นี้ไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ เจ้าพนักงานสอบสวนที่สถานีตำรวจ พนักงานอัยการ

ประชาชนทั่วไปเปิดดูรายละเอียด หรือดาวน์โหลดเพื่อนำไปเผยแพร่ต่อได้ที่เว็บไซต ์สำนักงานกิจการยุติธรรม http:www.oja.go.th

วงเงินประกันตัว...เป็นอีกหนึ่งกฎหมายใกล้ตัวที่ทุกคนควรรู้.


ที่มา
http://www.thairath.co.th/news.php?section=hotnews02&content=58502
10 วีธีป้องกันตนเอง เมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจพร้อมทีมนำจับ เข้าตรวจค้นจับกุมร้านเน็ตและเกมส์
http://www.ubuntuclub.com/node/284